Kunstenaars en Stijlen
Impressionisme, Symbolisme, Expressionisme, Kubisme, De Stijl, Constructivisme, Surrealisme, Abstract Expressionisme, Pop Art, e.a.
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Piet Mondriaan

 

 

Mondriaan is misschien wel het beste voorbeeld waarmee duidelijk wordt dat vormkrachten in de prenatale ontwikkeling van een kunstenaar een betekenis hebben voor de latere creatieve ontwikkeling van die kunstenaar.

We hebben onderzoek gedaan naar het gebruik van vorm en kleur in de beeldende kunst. De methode van onderzoek is helder. Vanaf 1982 hebben we vele honderden kunstenaars bekeken. Resultaten zijn duidelijk en verifiëerbaar.

Bij Mondriaan blijkt de 'vormkracht' van Saturnus bepalend te zijn geweest voor zijn ontwikkeling naar een abstrakte vorm van kunst. In bovenstaand overzicht zien we dat proces van abstraheren beginnen in de derde rij, met de Toren van Domburg en Het Stilleven met de Gemberpot.

De 'vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling van Mondriaan hebben we hieronder in een overzicht uitgewerkt. Het staat naast de creatieve ontwikkeling binnen het werk van Mondriaan, aangegeven met enkele schilderijen.



De prenatale ontwikkeling (links) is verdeeld in 10 maal 27.5 dagen en het wordt vergeleken met 10 maal 7 jaren in de biografische ontwikkeling.

Bij Mondriaan vinden ná zijn 40ste jaar alleen nog maar Saturnus aspekten plaats. Vanaf 1912 begint de ontwikkeling naar vormen van abstraktie, dat verschillende fasen heeft gekend. Zo zien we de karakteristieke schilderijen met horizontale en vertikale lijnen ontstaan vanaf 1921. We gaan dat hieronder verder uitschrijven.

De 'vormkracht' van Saturnus zien we bij kunstenaars, die abstrakt zijn gaan werken. Voorbeelden daarvan zijn Wassily Kandinsky en Edgar Fernhout. De 'vormkracht' van Saturnus heeft nog meer karakteristieken. We vinden ze genoemd bij de resultaten.


De beeldende ontwikkeling van Mondriaan


Vanaf 1890 tot 1908, 18 jaar lang, werkte Mondriaan in een naturalistische stijl.


In september 1908 ging Mondriaan voor het eerst naar Zeeland, naar Domburg, waar kunstenaars samenkwamen rond de schilder Jan Toorop. Hier maakte Mondriaan kennis met Jan Sluijters en Leo Gestel. Mondriaan onderging een directe invloed van beide schilders, zoals te zien is in bovenstaande werken.


De periode 1909 tot 1915 wordt gezien als een overgangsperiode. Mondriaan ging zijn waarnemingen vereenvoudigen. In oktober 1911 zag Mondriaan enkele vroeg-kubistische werken van Picasso en Braque in de Moderne Kunstkring.

In het voorjaar verhuisde Mondriaan naar Parijs. Hier ontwikkelde hij zijn eigen stijl. Onderwerpen als bomen, kerkfaçades, een pier in de zee, gevels van huizen, werden vereenvoudigd tot komposities van lijnen.


In de periode 1918-1919 werden de schilderijen van Mondriaan gekenmerkt door asymmetrische komposities met horizontale en vertikale lijnen en vlakken in de primaire kleuren rood, geel en blauw.


Vanaf 1921 ontwikkelde Mondriaan zijn schilderijen, met de horizontale en vertikale lijnen en enkele vlakken in de kleuren rood, blauw, geel en grijs, in asymmetrische komposities.


In de jaren rond 1932 en daarna ontstonden werken met andere lijnstrukturen, met dubbele lijnen, en met slechts een enkel vlak in kleur.

In december 1934 ontstond het contact met Harry Holtzman, die Mondriaan in 1940 naar New York haalde.



In New York ontstond geheel nieuw werk, waarin Mondriaan de asymmetrische plaatsing van zwarte lijnen en kleurvlakken losliet. De "Boogie Woogie" schilderijen laten een netwerk van lijnen zien, in een groter evenwicht tussen lijn en vlak, tussen kleur en niet-kleur, en tussen horizontaal en vertikaal.


Deze ontwikkeling, vanaf de eerste vereenvoudiging in 1912 tot de werken uit de eind jaren '30 werden gekenmerkt door de 'vormkracht' van Saturnus in de prenatale ontwikkeling van Mondriaan. Daarna ontstonden de Broadway Boogie Woogie, in 1942, en de Victory Boogie Woogie, in 1944. De zwarte lijnen werden daarin vervangen door kleine gekleurde vlakjes.


Deze ontwikkeling staat uitgebreid beschreven in een artikel over Mondriaan.

 

 

 

 

 























Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl