Kunstenaars en Stijlen
Impressionisme, Symbolisme, Expressionisme, Kubisme, De Stijl, Constructivisme, Surrealisme, Abstract Expressionisme, Pop Art, e.a.
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Vervolg van het onderzoek

 

In de beschrijving van de 'methode' hebben we drie voorbeelden (Edgar Fernhout, Piet Mondriaan en Harry Holtzman) laten zien waarin één bepaalde 'vormkracht' (Saturnus) samenhing met eenzelfde manier van werken, nl. abstraktie.

Er zijn natuurlijk  ook nog andere 'vormkrachten', die zichtbaar worden in een vorm van kunst.

In de volgende twee voorbeelden, van Picasso en Kandinsky, bespreken we naast de 'vormkracht' van Saturnus, ook de 'vormkracht' van Uranus, met heel eigen vorm- en kleurkarakteristieken.

In het derde voorbeeld, van Vincent van Gogh, laten we zien dat naast 'vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling, er ook nog 'vormkrachten' zijn in de zgn. 'progressies' ná de geboorte. 


Pablo Picasso, 1881 - 1974

Onderstaand beeldoverzicht geeft een chronologisch overzicht van het werk van Picasso tot aan het jaartal 1937, het jaar waarin het schilderij de "Guernica" ontstond.

De eerste twee rijen zijn het vroege werk van Picasso en het werk dat ontstond in Parijs, in 1900, dat beïnvloed was door het werk van Toulouse Lautrec.

Dan zien we in de de derde rij het plotselinge ontstaan van de 'Blauwe Periode', dat overgaat in de 'Roze Periode' in de vierde rij. 

In de vijfde rij zien we het schilderij "Les Demoiselles d'Avignon", gevolgd door een sculpturale stijl van schilderen, overgaand in het Analytische Kubisme in de zesde rij.

 

 

In de eerstvolgende rij zien we het Synthetisch Kubisme, met in de tweede rij het werk tussen 1914 en 1920, waarin alle stijlen door elkaar werden gebruikt. In de derdfe rij zien we het zgn. Classicisme dat ontstond begin jaren 20, eind jaren 20 ontstonden werk met een expressieve lading, dat overging in het begin van de jaren dertig in een meer harmonische periode, dat abrupt eindigde in 1937 met het schilderij de Guernica, in de onderste rij.


 

Hierop volgde nog een aantal stijlperiodes, met de ontwikkeling vanaf 1947 van een uitgebreid keramisch oeuvre.

Onderzoek 

Als we nu de gevolgde methode van onderzoeken hierop loslaten, dan zien we in het onderstaande overzicht allereerst aspekten met de planeet Saturnus, samenvallend met de beschreven ontwikkelingen, van de Blauwe periode en de ontwikkeling van het Kubisme.


 

 

 

Saturnus

De aspekten met Saturnus in de prenatale ontwikkeling bij Picasso vallen samen met een drietal periodes.

Waarvan de eerste samenvalt met de leeftijd waarop Picasso gaat leren tekenen onder leiding van zijn vader.

De tweede periode met Saturnus aspekten valt samen met de 'Blauwe Periode'.

En de derde periode met Saturnus aspekten valt samen met het onstaan van het analytische kubisme en het synthetische kubisme.

Het gebruik van de kleur blauw in de tweede periode hebben we al kunnen zien in het werk van Edgar Fernhout.

Het kubisme is een bepaalde vorm van abstraktie, dat overeenkomt met de allereerste vormabstraktie in het werk van Mondriaan. Het is een vorm van geometriseren van de voorstellingen. 

Planeet aspekten met Uranus

Picasso heeft in zijn prenatale ontwikkeling een grote verscheidenheid aan planeet aspekten gehad.

Één daarvan is een planeet aspekt met een heel expressieve kwaliteit, namelijk Zon/Mercurius conjunct Uranus.

In het onderstaande overzicht zien we dat aspekt optreden op 3 en 6 september 1881, dat in tijd correspondeert met het jaar 1937, het jaar van het ontstaan van het schilderij de "Guernica".




Uranus

De aspekten met Uranus vallen bij Picasso samen met het ontstaan van het schilderij de "Guernica". Het geeft uitdrukking aan de verschrikkingen van een bombardement op de Spaanse plaats Guernica op 26 april 1937.



 

In januari 1937 had Picasso van de Spaanse regering de opdracht gekregen om een schilderij te maken voor het paviljoen op de Wereldtentoonstelling in Parijs. Het zou in de zomer van 1937 worden geopend. Picasso speelde met allerlei gedachten om aan dit schilderij vorm en inhoud te geven. Toen het bombardement op Guernica had plaatsgevonden en de eerste berichten daarover Parijs bereikten, stond zijn onderwerp vast. De schetsen werden begonnen op 1 mei 1937 en Picasso zette het schilderij van 349 bij 776 cm op 11 mei in één keer op en werkte het daarna verder uit. Het schilderij was klaar op 4 juni 1937. De fotografe Dora Maar maakte enkele foto's van  de voortgang van het proces.




Het werk "de Guernica" is een goed voorbeeld van de expressieve 'vormkracht' van de planeet Uranus. Uranus komt voor bij schilders die expressief werk maken. In de afbeeldingen hierboven zien we daar voorbeelden van in het werk van Picasso, Jan Sluiters, Edvard Munch, Leo Gestel en Jawlensky. 

Picasso heeft naast 'vormkrachten' als die van Saturnus en Uranus, nog heel veel andere 'vormkrachten' in zijn prenatale ontwikkeling. Onderstaand overzicht maakt dat duidelijk. We bespreken Picasso verder in een eigen artikel, en het is uitgebreid beschreven op een eigen website "picasso.punt.nl".





Wassily Kandinsky, 1866 - 1944


 

Kandinsky schilderde aanvankelijk in een realistische stijl (eerste rij), in 1908 ging hij over tot een expressionistische stijl (tweede rij). Rond 1912-1913 ontstonden de eerste abstrakte werken, in een dynamische stijl (derde rij), dat rond 1922 geometrischer werd, met rechthoeken en cirkelvormen(vierde rij). De onderste rij toont werk uit de laatste jaren van Kandinsky in Parijs van 1939 tot 1944.

Bij Kandinsky zien we ook de 'vormkrachten' van Saturnus en Uranus.

In de tweede helft van zijn leven, beginnend zo rond zijn 45ste levensjaar, zijn er vooral vormkrachten van Saturnus te zien, vergelijkbaar met Mondriaan. Er is één groot verschil. Kandinsky had daarbij ook nog een Mars/Uranus conjunctie. De abstrakte werken uit die periode, van 1914 tot 1920, zijn dynamisch, zelfs chaotisch. De compositie is een veelvoud van vormen en kleuren, in allerlei richtingen bewegend.

Na 1920, als dat aspekt met Mars/Uranus voorbij is, wordt het werk van Kandinsky rustiger, geometrischer, met lijnen en rechthoeken en cirkelvormen.

We bespreken het werk van Kandinsky uitgebreid in een eigen artikel.

Bovengenoemde 'vormkrachten' zien we terug in het overzicht van planeetaspekten in de prenatale ontwikkeling van Kandinsky (hieronder).

 

 

 

 

 

 

 


Vincent van Gogh, 1853 - 1890


In onderstaande voorbeelden van het werk van Vincent van Gogh zien we het kleurgebruik in landschappelijke thema's:

 - zijn vroege werken in een donker kleurgebruik uit het jaar 1885,

 - gevolgd door de schilderijen uit de Parijse periode in 1886,

 - met de kleurijke schilderijen uit de Parijse periode in 1887,

 - daaropvolgend de zon-overgoten landschappen in Arles in 1888,

 - het karakteristieke werk in Saint-Rémy, met zijn golvende lijnen, in 1889,

 - in Auvers-sur-Oise, werden de landschappen nog blauwer, in 1890.




Blauw

Het gebruik van de kleur blauw hebben we kunnen zien bij Pablo Picasso en bij Edgar Fernhout, in samenhang met de 'vormkracht' van Saturnus in de prenatale ontwikkeling van deze kunstenaars.

Bij Vincent van Gogh komt eenzelfde blauw voor, ook in samenhang met aspekten met Saturnus, maar nu in de 'progessies' van Vincent van Gogh (zie overzicht hieronder).

Geel 

Bij Picasso werd de "Blauwe Periode' gevolgd door de 'Roze Periode', waarin zijn kleurgebruik veranderde in warme, okergele en roze tinten, samenhangend met een Zon/Jupiter conjunctie in de prenatale ontwikkeling van Picasso.

Vincent van Gogh had ook aspekten met Jupiter in de prenatale ontwikkeling, waaronder een Zon/Jupiter conjunctie, welke samenhingen met de zon-overgoten landschappen, in goudgele tinten uitgewerkt.

Met een groot verschil:

In het voorbeeld van Vincent van Gogh zien we de 'vormkrachten' van Saturnus en die van Jupiter tegelijkertijd optreden, Jupiter in de prenatale ontwikkeling en Saturnus in de progressies. In onderstaand overzicht hebben we dat uitgewerkt.

 

 

Uranus

We zien in de progressies zien we een Zon Uranus conjunctie, samenhangend met het besluit om te gaan schilderen.


Jupiter en Saturnus

Dat deze aan elkaar tegengestelde 'vormkrachten', Jupiter en Saturnus, tegelijkertijd optraden, kan van betekenis zijn geweest voor zijn kleurgebruik. In veel schilderijen werd in het jaar 1888 het geel steeds naast een blauw toegepast. In de laatste twee jaar 1889 en 1890 werden de schilderijen steeds blauwer. De kleur blauw kreeg de overhand.

De tegengestelde vormkrachten van Jupiter en Saturnus kunnen ook een aanwijzing zijn voor de problemen met zijn gezondheid. Het optimisme van een "Jupiter" werd afgewisseld met een pessimisme van "Saturnus".



In mei 1888 in Arles ontstond het idee bij Van Gogh om een "School van het Zuiden" op te zetten. Daarvoor had hij zelfs een huis kunnen huren, waarin collega-kunstenaars zouden kunnen komen werken. Het bekende "Gele Huis". In oktober 1888 kwam Paul Gauguin als eerste naar Arles. Beide kunstenaars werkten enige tijd samen. Er werd ook hevig gediscusieerd over de kunstpraktijk. Zo werkte Gauguin vanuit zijn 'herinnering', vanuit de 'verbeelding', Van Gogh stond daarentegen juist een werkwijze naar de directe waarneming voor. Dit samenwerkingsverband zou dramatisch eindigen. Op 23 december 1888 sneed Van Gogh zijn oor af. En Gauguin nam per direct de trein terug naar Parijs. 

 

Het werk van Vincent van Gogh is uitgebreid beschreven in een eigen artikel.


Vervolg van het onderzoek

We hebben nu voorbeelden gezien, waarin één bepaald planeetaspekt zijn betekenis heeft laten zien in een vorm van kunst:

- de 'vormkracht' van Saturnus in het ontstaan van abstraktie in het werk van Fernhout, Mondriaan, Holtzman en Kandinsky.

- de 'vormkracht' van Saturnus in het gebruik van Blauw in het werk van Fernhout, Picasso en Van Gogh.

- de 'vormkracht' van Uranus in het expressieve werk van de Guernica van Picasso, en in de dynamische composities van Kandinsky.

- de 'vormkracht' van Uranus zien we ook terug in het besluit om kunstschilder te worden bij Vincent van Gogh.


Deze planeetaspekten zijn er in een veelvoud, in steeds weer andere combinaties, en verschillend in kwaliteit, en op verschillende momenten in het leven optredend, vroeger of later. 

De verschillende planeetaspekten laten zich zien in het werk van heel verschillende kunstenaars. 

Resultaten van het onderzoek naar deze 'vormkrachten' / planeetaspekten hebben we samengbracht in een aparte rubriek, met 'links' naar plaatsen waar het verder is uitgewerkt. 

We noemen de kunstenaars die we hebben bestudeerd, en we bespreken de verschillende kunststijlen.




... literatuuropgave volgt nog, boekenkasten staan in Frankrijk en Nederland..............




Carmignano, Monte Albano, Firenze, september 2015, Eg Sneek







































Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl