Kunstenaars en Stijlen
Impressionisme, Symbolisme, Expressionisme, Kubisme, De Stijl, Constructivisme, Surrealisme, Abstract Expressionisme, Pop Art, e.a.
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!
Vorm van onderzoek


De vorm-overeenkomsten tussen de kunstenaar en zijn werk, die we hebben kunnen zien in het werk van Salvador Dali, Bart van der Leck, Jean Arp en Ossip Zadkine, worden ook genoemd door Leonardo da Vinci in zijn "Trattato della Pittura".

Van deze uitspraken hebben we er enkele geciteerd, gebaseerd op waarnemingen van Leonardo in het werk van tijdgenoten.

'Vormkrachten'

Deze waarnemingen zijn terug te voeren op 'vormkrachten', in elk mens aanwezig, en bij kunstenaars te herkennen als een soort 'handschrift', in hun stijl van schilderen. De schilderwijze van een Vincent van Gogh is geheel anders dan die van Paul Cézanne.

Deze 'vormkrachten' kunnen we in verband brengen met 'vormkrachten' die werkzaam zijn geweest in de prenatale ontwikkeling van de mens, de kunstenaar in het bijzonder. 

Deze 'vormkrachten' worden letterlijk genoemd in het begin van de levensbeschrijvingen van Leonardo da Vinci en Michelangelo, zoals we dat kunnen lezen in de "Le vite de' più eccelenti pittori, scultori e architettori" van Giorgio Vasari (1). De betekenis ervan kunnen we verder verklaren met opvattingen die in de Renaissance te vinden zijn in de wetenschappen, in de filosofie, en in de kunst.

Giorgio Vasari

Giorgio Vasari was een schilder uit het midden van de 16de eeuw. Geboren in 1511 in Arezzo, onderwezen door Andrea del Sarto en Baccio Bandinelli.

Vasari schreef zijn boek "De Levens" in de Toscaanse taal, met 'een nuttige en noodzakelijke inleiding tot hun kunsten'. Vasari schreef zijn boek "als kunstenaar". Vasari schreef het boek 'van binnen uit', bekend als hij was met de beeldende processen en met alle vaardigheden en technieken. De beschrijvingen zijn dan ook vanuit de praktijk ontstaan.

De aanhef tot zijn levensbeschrijving van Leonardo da Vinci is van veel betekenis. Hij begint als volgt:

Citaat 1: "Enorm zijn de gaven die men van de hemellichamen ziet neerdalen in de lichamen der mensen, vaak op natuurlijke, soms op bovennatuurlijke wijze; men kan zien hoe in één enkel lichaam een overvloed aan schoonheid, gratie en talent bijeenkomt, zodat van een dergelijk man alle handelingen, op welk gebied dan ook, zo goddelijk zijn dat hij alle andere mensen voorbijstreeft en duidelijk laat zien waar het om gaat: om een gave Gods, niet verworven door menselijke kunst.   ......."

Voor de mensen in de Renaissance was het vanzelfsprekend dat er sprake was van een verband met de sterrenhemel, "op een bovennatuurlijke wijze". We leggen dat verder uit.

In de aanhef tot de levensbeschrijving van Michelangelo spreekt Vasari zich nog duidelijker uit, als het gaat om 'hemellichamen' en de betekenis daarvan voor de mens.

Citaat 2: "Aldus werd in 1474 in de Casentino, onder een door het lot bepaald gelukkig gesternte, een zoon geboren uit de edele, eerbare vrouw van Lodovico di Leonardo Buonarotti Simoni, naar men zegt een afstammeling van het aloude, hoogedele geslacht der graven van Canossa. Deze Lodovico, die dat jaar  burchtvoogd was van Chiusi en Caprese .......... kreeg een zoon, zoals ik al zei, en wel op zondag 6 maart, rond het achtste uur van de nacht, en zonder er lang over na te denken, geínspireerd door iets bovenaards, noemde hij hem Michelangelo, want hij was ervan overtuigd een hemels en goddelijk wezen voor zich te zien, van buiten de sterfelijke wereld, hetgeen inderdaad bleek uit zijn horoscoop, want Mercurius en Venus stonden in het huis van Jupiter en waren daar vreedzaam verenigd; dit wees erop dat men van zowel zijn handen als van zijn vernunft prachtige, wonderbaarlijke kunstwerken mocht verwachten."

Dit citaat maakt duidelijk dat het in de tijd van de Renaissance heel gewoon was om een horoscoop te laten maken, en daar bepaalde betekenissen aan toe te kennen. (Vasari maakte hier wel een fout. Michelangelo werd geboren in 1475.)

'Astronomia'

In de Renaissance was 'Astronomia' één van de zeven 'artes liberales', de 7 vrije kunsten.

'Astronomia' was in die tijd nog een wetenschap waarin astronomie en kosmologie onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Het was vanzelfsprekend om het verband tussen 'mikrokosmos en makrokosmos' te kennen.

"Astronomia' heeft zich daarna ontwikkeld tot Astronomie en Astrologie.

Marsilio Ficino

Marsilio Ficino was één van de meest invloedrijke humanistische filosofen van de Italiaanse Renaissance. Ficino was ook astroloog. 

Cosimo de Medici stichtte in 1459 de 'Platoonse Akademie' in Florence. Giuliano de Medici en Lorenzo il Magnifico hielden er redevoeringen en gesprekken met de twee belangrijkste denkers van de Platoonse Akademie, Marsilio Ficino en Pico della Mirandola.

In opdracht van Cosimo de Oude vertaalde Ficino het complete werk van Plato in het Latijn, en vertaalde ook het 'Corpus Hermeticum' en de 'Tabula Smaragdina' (2) van Hermes Trismegistus. Dat laatste werk gaat over het verband dat bestaat tussen de mikrokosmos (de mens) en de makrokosmos.


afbeelding van de godin Noet en de aard-god Geb (3)


Hermes Trismegistus heeft de bovenstaande afbeelding kunnen zien in de tempel van Dendera, in de westelijke kapel, gewijd aan Osiris. Het reliëf laat de godin Noet zien, als een hemel over de aarde heen gebogen, met daaronder de Aard-god Geb in de houding van een embryo afgebeeld, waarbij de teksten in hiërogliefen als een stralenpatroon vanuit de hemel op hem neerdalen.

De vertaling van de werken van Hermes Trismegistus was in het begin van de 15de eeuw beschikbaar. Paracelsus heeft ze ongetwijfeld kunnen raadplegen, toen hij rond 1515 studeerde aan de universiteit van Ferrara.

Paracelsus

Paracelsus werd geboren op 10 november 1493. Al op 14-jarige leeftijd begon hij zijn rondgang langs de universiteiten van Basel, Tübingen, Wenen, Wittenberg, Leipzig, Heidelberg en Keulen. Rond 1515, 22 jaar oud, behaalde hij de dokterstitel aan de universiteit van Ferrara. Het moet in deze tijd zijn geweest dat hij kennis nam van astrologische en alchemistische teksten.

'Astrum in Corpere'

In zijn boek "ANATOME CORPORIS HUMANI" spreekt Paracelsus over de mens als een mikrokosmos. Het uiterlijk 'firmament' plaatste hij in het lichaam van de mens en noemde het "astrum" of "sydum" (allebei woorden voor ster of hemellichaam). Deze leer van het "astrum in corpore" is het belangrijkste idee van Paracelsus. We komen het in allerlei vormen tegen in zijn geschriften.

In een studie van Carl Gustav Jung (4) naar het werk van Paracelsus, vinden we interessante aanwijzingen naar het verband tussen mikrokosmos en makrokosmos.

We geven daarvan nog enkele voorbeelden:

In zijn boek "BUCH PARAGRANUM" zegt Paracelsus, dat "een arts de wonderen van de natuur moet kennen en daarin de wonderlijke overeenstemming tussen de menselijke microcosmos en de grote wereld (macrocosmos) en dan niet alleen het zichtbare heelal, maar ook de onzichtbare, kosmische "arcana" (de geheimen)." Er bestaat een "eusser kunst der Alchimey"(uitwendige alchemie), maar ook een "alchimia microcosmi" (alchemie van de microcosmos = de mens).

In het boek "LABYRINTHUS MEDICORUM" spreekt Paracelus over een tweede bron van kennis: het 'firmament' of de 'hemel'. ".... het firmament is niet alleeen de kosmische sterrenhemel, maar ook een 'corpus' dat in het zichtbare lichaam aanwezig is". "Het hemelse 'corpus' is een lichaamsvormige afspiegeling van de kosmische hemel".

Een citaat uit "Labyrinthus Medicorum":

In een vertaling: 

Citaat 2 met vertaling:


Uit deze teksten blijkt dat men in de tijd van de Renaissance een bepaalde kennis had van een wederzijdse overeenstemming tussen mens en de kosmos. De teksten van Paracelsus geven ons daar een inzicht in.


'Vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling van een mens

In het onderzoek hebben we kunnen vaststellen dat 'vormkrachten' tijdens de prenatale ontwikkeling van een mens van grote betekenis voor zijn levensloop. Bij kunstenaars zijn die 'vormkrachten' terug te vinden in hun stijl van werken. 

Het 'astrum in corpore' van Paracelsus hebben we een plaats kunnen geven in het zich ontwikkelende menselijke embryo.

Tijdens de prenatale ontwikkeling van een mens laten planeetkwaliteiten zich  'INWIKKELEN' in een 'mens in wording', dat zich na de geboorte weer kan 'ONTWIKKELEN'.

 

Methode van onderzoek

In een methode van onderzoeken hebben we een verband kunnen leggen tussen enerzijds de 'vormkrachten' / planeetaspekten in de prenatale ontwikkeling en anderzijds het vorm- en kleurgebruik bij elke kunstenaar.

We gaan dat in een volgend artikel over de 'methode' uitleggen.



(1) Giorgio Vasari - De Levens van de kunstenaars  - deel 1 en 2 - Uitgeverij Contact - 1992

    Citaat 1 - deel 1 - Leonardo da Vinci - blz. 188

    Citaat 2 - deel 2 - Michelangelo Buonarotti - blz. 197 en 198

(2) Hermes Trismegistus - Tabula Smaragdina -

(3) Wim Zitman - Het Horus Enigma - uitgeverij .... 

(4) Carl Gustav Jung - De scheppende mens - Uitgeverij Lemniscaat - 1972

    Hoofdstuk 2 - Paracelsus als arts - blz. 20 e.v. 


.... wordt nog verder ingevuld, de boekenkasten staan in Frankrijk en Nederland, even niet beschikbaar ....



Carmignano, Monte Albano, Firenze, Italia, september 2015, Eg Sneek











































Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl