Kunstenaars en Stijlen
Impressionisme, Symbolisme, Expressionisme, Kubisme, De Stijl, Constructivisme, Surrealisme, Abstract Expressionisme, Pop Art, e.a.
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen in deze categorie!
Abonneren
Abonneer je nu voor nieuwe artikelen op deze website!


In het onderzoek werd steeds de chronologie van de kunstwerken van één enkele kunstenaar vergeleken met de 'vormkrachten' / planeetaspekten in de prenatale ontwikkeling van die kunstenaar.

Daarbij werd de tijd in de prenatale ontwikkeling in relatie gebracht met de levensloop. De prenatale ontwikkeling van 9 maanden = 275 dagen werd vergeleken met 70 jaar in de biografie van de kunstenaar, verdeeld in 10 x 27,5 dagen = 10 x 7 jaar.

De kunstwerken zijn te vinden in boeken, in catalogi, in de musea en op  het internet.

De planeetaspekten kunnen we opzoeken in zgn. 'ephemerides', maar ook op het internet, op de site van astro.com

De methode van werken laat zich hieronder illustreren.


We laten een drietal voorbeelden zien:

- Edgar Fernhout

- Piet Mondriaan

- Harry Holtzman



Edgar Fernhout - "de sprong is nu gemaakt"

In februari 2010 liepen we op een tentoonstelling van het werk van Edgar Fernhout in het Museum Arnhem. Er hingen ongeveer 100 schilderijen, gemaakt in de jaren 1930 tot 1974. De werken waren chronologisch opgehangen. In de zaal waar het werk overging van realistisch naar abstrakt was de uitspraak van Edgar Fernhout te lezen met grote letters op een wand: "de sprong is nu gemaakt". We laten hieronder een overzicht zien van deze stijlverandering.

 


Het omslagpunt, van realistisch naar abstrakt, is rond het jaar 1958. In de voorstelling zijn alle werken na 1958 abstrakt, alleen in de titel verwijst Fernhout nog naar een landschappelijk gegeven, een tijdstip van de dag of naar een jaargetijde.

Er is nog een opvallend gegeven: Fernhout schilderde alle abstrakte werk in een blauw.

In het onderzoek hebben we stijlveranderingen kunnen verbinden met heel bepaalde 'vormkrachten' die tijdens de prenatale ontwikkeling van kunstenaars hebben gewerkt. In het voorbeeld van Edgar Fernhout zien we het omslagpunt in 1958 samenhangen met aspekten met Saturnus. Onderstaand overzicht maakt dat duidelijk.



 

In dit overzicht zien we links de prenatale ontwikkeling. Het tijdsverloop van 275 dagen is verdeeld in 10 stappen van elk 27,5 dagen. Elke stap komt overeen met 7 jaren in de levensloop van de kunstenaar, waarvan het jaar en de leeftijd in het midden staat afgebeeld. Rechts is de stijlontwikkeling te zien in de overgang van realistisch naar abstrakt.

Deze stijlontwikkeling, abstraktie en het gebruik van de kleur blauw, valt samen met een drietal planeetconjuncties met Saturnus.

Het gebruik van de kleur blauw zien we ook bij Picasso (Blauwe Periode), Marc Chagall (Message Biblique, 1960-1966), en bij Vincent van Gogh.


Piet Mondriaan

Mondriaan kennen we vooral van zijn karakteristieke schilderijen met horizontale en vertikale lijnen met kleurvlakken rood, geel, blauw, grijs en wit.

Ook in het werk van Mondriaan is een overgang te zien van realisme naar abstrakt werk. Onderstaand overzicht van de schilderijen van Mondriaan laat dat zien.




Deze stijlverandering laat de overgangen zien van een realisme uit de jaren 1894 tot 1907, naar een experimentele fase in de jaren 1907-1912, om daarna over te gaan in zijn vormabstrakties rond 1912, dat zich verder ontwikkelde in zijn karakteristieke werken uit de jaren '20 en de jaren daarop volgend, om uit te monden in de Boogie Woogie schilderijen in 1942 - 1944.

Ook bij Mondriaan kunnen we een vergelijking maken met de 'vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling. Hieronder te zien in een overzicht.



Het bijzondere bij Mondriaan is, dat hij in de prenatale ontwikkeling, geldend voor de tweede levenshelft, alleen nog maar aspekten met Saturnus heeft. 

Mondriaan maakte zijn eerste vormabstrakties, bij een Mars conjunct Saturnus, met de reeks tekeningen en schilderijen van een appelboom en de toren van Domburg in 1912.

Deze werkwijze zal uitmonden in de karakteristieke schilderijen met de horizontale en vertikale lijnen in de jaren rond 1920, dat samenhangt met een Mercurius conjunct Saturnus. Dit aspekt zal drie keer voorkomen tot in de jaren '30.

De schilderijen krijgen daarna steeds andere composities.

Als eind jaren '30 de 'vormkracht' van Saturnus voorbij is in de prenatale ontwikkeling, ontstaan de zgn. Boogie Woogie schilderijen in New York.

In 1940 maakte Harry Holtzman het mogelijk voor Mondriaan om Londen te verlaten en naar New York te gaan.

De overeenkomst tussen Mondriaan en Harry Holtzman beschrijf ik hieronder.

Mondriaan heeft een uitgebreide analyse gekregen op mondriaan.punt.nl


Harry Holtzman

 


Tekeningen en schilderijen van Harry Holtzman uit de jaren 1929, 1932 en 1933.

 

Harry Holtzman raakte geïnteresseerd in de moderne kunst na een bezoek aan een tentoonstelling in het Brooklyn Museum. Holtzman was toen 14 jaar oud. Hij werd aangemoedigd en begeleid door zijn leraar op school. Al op 16-jarige leeftijd ging hij naar de Arts Students League of New York. Hier ontmoette hij Burgoyne Diller.

In 1929 tekende Harry Holtzman nog naar model (zie hierboven)

In 1932 werkte Holtzman naar model, dat zich ontwikkelde in de richting van abstraktie (hierboven te zien in een drietal werken uit 1929, 1932 en 1933).

 


Holtzman, 1933, "Untitled", and, 1933, "Equilibrium of Movement and Countermovement".


In 1933 veranderde het werk naar een rechtlijnigheid, te zien in de houtskooltekeningen "Untitled" en "Equilibrium of Movement and Contromovement"(hierboven).

Holtzman was 21 jaar oud toen hij zijn voorstelling ging vereenvoudigen en abstraheren.

Op een dag kwam zijn vriend Burgoyne Diller zijn atelier binnen en zag het werk dat Holtzman op dat moment maakte. Waarop Diller aan Holtzman vroeg of hij de tentoonstelling in de Universiteitsbibliotheek had gezien, waar moderne schilderkunst werd getoond. Holtzman ging kijken, en zag dat daar twee werken van Mondriaan hingen, die dezelfde soort abstractie lieten zien, waar hij op dat moment mee bezig was.

 

Holtzman, 1933, "Equilibrium of Movement.." and Mondriaan, 1932, "Compositie met geel en blauw".


Holtzman in eigen woorden:

"... in my completely independet development I'd struck in a direction, which without knowing it, was taken me in a direction similar to Mondrian. One day Diller was seeing some works in my studio. ... He asked me if I had seen the recently opened Museum of Living Art in de New York University Library. I hadn't. I went. This was the first clue I had to Mondrian's perception, the two paintings that Gallatin had acquired ...."

Holtzman zag in de tentoonstelling ook andere voorbeelden van Europese kunst.

"....I became obsessed with not only the paintings of Mondrian, but with the idea that the man had to think certain things about historical transformation, the values and functions of art. I really had to go to Europe to speak him."

In november 1934 reisde Holtzman af naar Parijs. In die tijd, 1934, ging dat nog per boor in 10 dagen. Midden december 1934 introduceerde Holtzman zichzelf bij Mondriaan in zijn atelier/studio.

Terug in New York ontstond een briefwisseling, welke nu in het Mondrian-Edition-Project zit.


Albert Eugene Gallatin

Gallatin was een Amerikaanse kunstverzamelaar. Hij reisde regelmatig naar Parijs en ging vanaf 1921 kunst kopen. In 1927 opende hij een Gallery of Living Art in de gebouwen van de Universiteit van New York. Hij wilde de Amerikaanse kunstenaars kennis laten maken met de vernieuwingen in de Europese kunst.

Gallatin kwam in contact met Robert Delaunay, een van de stichters van de groep Abstraction-Création. Via Jean Hélion ontmoette Gallatin Hans Arp en Piet Mondriaan. Gallatin kocht de "Compositie met geel en blauw", dat Mondriaan in 1932 had gemaakt. 


Vormovereenkomsten tussen het werk van Holtzman en het werk van Mondriaan.

In mijn manier van onderzoek heb ik de overeenkomst tussen het werk van Mondriaan en Holtzman kunnen vinden in eenzelfde 'vormkracht', welke samenhangt met een Mars-Saturnus conjunctie.

Beide kunstenaars, Mondriaan én Holtzman, hebben deze 'vormkracht', als zij tot een eerste vormabstraktie overgaan.


Harry Holtzman, ontwikkeling van figuratie naar abstraktie, van 1929, 1932 naar 1933

 

Piet Mondriaan, de vormabstraktie van de Kerktoren van Domburg, 1910 - 1913


We laten het overzicht van 'vormkrachten' hieronder zien in de prenatale ontwikkeling en de progressies van Harry Holtzman.




Holtzman heeft in zijn prenatale ontwikkeling een 'retrograde' Mars, die naar een conjunctie loopt met de Saturnus in zijn progressies.

Deze samenstand tussen Mars en Saturnus liep synchroon met de jaren 1933 en 1934. Bovenstaand overzicht laat dat zien.

De 'vormkracht' (Mars/Saturnus) van 1933/1934 bij Holtzman is dezelfde 'vormkracht' van 1913 bij Mondriaan.


----------------------------------------------------------------------------------------



Evaluatie van de gevolgde methode

In alle drie voorbeelden blijkt de 'tijdsleutel' van "275 dagen prenatale ontwikkeling = 70 jaar in de levensloop" te werken.

Overzichten van kunstwerken, chronologisch afgebeeld, geven goed weer wanneer een stijlverandering optrad.

In het 'Vervolg van het onderzoek' gaan we deze werkwijze uitbreiden met meerdere planeten, met het werk van Pablo Picasso, Wassily Kandinsky en Vincent van Gogh.


Eerste resultaten

Bovenstaande drie voorbeelden laten een overduidelijk verband zien tussen 'vormkrachten' in de prenatale ontwikkeling van kunstenaars en de aard van het werk dat ontstaat:

- aspekten met de planeet Saturnus gaan samen met het ontstaan van abstraktie.

- in het voorbeeld van Fernhout, gaan de aspekten met Saturnus ook samen met het gebruik van de kleur blauw. (ook te zien in Picasso's Blauwe Periode)


 Zie verder alle resultaten



.... literatuuropgave volgt nog, boekenkasten staan elders ..............





Carmignano, Monte Albano, Firenze, Italia, september 2015, Eg Sneek







































Reacties
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl